Yönetim Bilim midir, Sanat mı?

YÖNETİM BİLİM MİDİR, SANAT MI?

Bu konu geçmişten beridir tartışılan, fakat ortak bir yargıda bulunulamayan bir konudur.Öncelikle bu kavramları teker teker inceleyip kavramamızda yarar olacaktır,

Yönetimortak bir amacı gerçekleştirmek için bireysel ve grupsal çalışmaların eşgüdümlenmesidir.Yönetim kavramı, en geniş anlamda ortak bir amacı gerçekleştirmek için işbirliği içinde çaba gösteren birey ya da grupların etkinlikleri olarak tanımlanabilir.

Sanat:  Bir duygunun, tasarının ya da güzelliğin anlatımında kullanılan yöntemlerin tümü ya da bu anlatım sonucunda ortaya çıkan üstün yaratıcılık; bir meslekte uyulması gereken kuralların tümü.
Bilim veya ilim, fizikive doğalevreninyapısının ve davranışlarının birtakım yöntemler (deney, düşünceve/veya gözlemler) aracılığıyla sistematik bir şekilde incelenmesini de kapsayan entelektüel ve pratik çalışmalar bütünüdür.

Yönetim bilimcilerinin hem fikiroldukları tanıma göre yönetim,örgütün sahip olduğu maddeveinsankaynaklarını kullanarak, örgüt amacını gerçekleştirme bilimve sanatıdır.

Bir yönetim kuramı, yönetim sürecinin en iyi biçimde nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin sistematik bir önerme olarak düşünülebilir. Ayrıca yönetimde sayısal verilerin kullanımı, gözleme dayalı olarak geliştirilmiş ilkelerin uygulanması bilgi yönetim sistemlerinin ve bilişim teknolojilerine dayalı karar destek sistemlerinin kullanılması ve istatistiksel kontrol tekniklerinin kullanılması gibi pek çok yönüyle değerlendirildiğinde, yönetimi bir bilim olarak düşünebiliriz.

FrederickW.Taylor’, 1911’de yayınlanan Bilimsel Yönetimin İlkeleri (The Principles of Scientific Management) kitabı ile düşündüğü yönetim ve organizasyon anlayışının esaslarını açıklamıştır. Üretimde verimliliğin artması için bilimsel yöntemlerin kullanılması gerektiğini belirtmiştir. Taylor’a göre Bilimsel Yönetim:

“İşin daha etkin yapılacak şekilde yeniden tasarımı için, insanlarla görevler arasındaki ilişkinin sistematik olarak incelenmesidir”.

Taylor’un Bilimsel Yönetim Aşamaları

  • Eski iş biçimlerinin yerine işin her parçasını yeniden tanımlayan bilimsel yöntemler geliştir
  • Çalışanları bilimsel yöntemlerle seç ve 1. aşamada tanımlandığı şekilde eğit
  • İşin tanımlandığı şekilde yapılmasını sağlamak için çalışanlara nezaret et
  • İşi planlamaya devam et, ancak işi işçilere yaptır. Yüksek performansı ödüllendir.

 

 Henri Fayol yönetimi “... ileriyi görmek, örgütlemek ve kumanda etmek, koordinasyon sağlamak ve kontrol etmek” şeklinde tanımlamıştır. Ancak “... yönetimde hiçbir şey mutlak değildir. Yönetim bir ölçü ve kıyas meselesidir..., benzer şartlarda bile olsa aynı ilke nadiren aynı şekilde uygulanır. Bu nedenle ilkeler esnek olmalı ve ihtiyaca adapte edilmelidir” demiştir.

Yalın bir mantıkla yaklaşıldığında, eğer yönetim bir bilim ise herkes iyi bir yönetim eğitimi alarak iyi bir yönetici olabilir. Ancak uygulamada aynı eğitimi alan yöneticilerin yönetim becerileri arasında önemli farklar olduğu gözlenmektedir. Buna karşılık, eğer yönetim bir sanat ise bunun gerektirdiği beceriler daha çok doğuştan kazanılır nitelikte olacaktır dolayısıyla eğitimle iyi yöneticiler yetiştirmeye çalışmak anlamlı olmayacaktır. Özetlersek:
• Bilim Olarak Yönetim
– Yönetsel sorunlara akılcı, mantısal, nesnel ve sistematik bir şekilde yaklaşılabilir.
– Sorunların çözümü için teknik, tanısal ve karar verme beceri ve tekniklerine gerek vardır.
• Sanat Olarak Yönetim
– Kararlar verilirken ve sorunlar çözülürken yöneticiler sezgi, tecrübe, içgüdü ve kişisel anlayışlarından süzülen bir harmanlama yaparlar.
– Yönetim faaliyetlerini yerine getirmede kavramsal düşünebilme, iletişim kurabilme ve zamanı kullanabilme becerileri önem kazanmaktadır. Cevap her ikisi gibi gözükmektedir. Yukarıdaki bilimsel ve sanatsal özellikler dikkate alındığında yönetimin bu özelliklerin hepsine ihtiyacı olduğu, sahip olduğu bilimsel ve sanatsal özellikler arttıkça güçlü ve etkili bir yönetimin oluşma ihtimalinin artacağı söylenebilir.

Böylece, yönetim bir sanat aynı zamanda bir bilimdir. "Esasen, yönetim yapma sanatı ve yönetim sanatının temelini bilgi organıdır". It is said that management is the oldest of arts and the youngest of sciences. Bu yönetim sanatların en eskisi ve bilimlerin en genç olduğu söyleniyor. It must, however, be noted that science and art are not mutually exclusive but complementary to each other. Ancak, bilim ve sanat birbirine birbirini dışlayan değil, birbirini tamamlayıcı olduğunu belirtmek gerekir. They are two faces of the same coin. Onlar aynı madalyonun iki yüzü vardır. Science without art is sterile and art without science is blind. Sanatsız Bilim sterildir ve bilim olmadan sanat kördür.

 

Kaynaklar:

FrederickW.Taylor -Bilimsel Yönetimin İlkeleri (The Principles of Scientific Management)

Henri Fayol- Yönetim Düşüncesi Üzerine Notlar

Genel ağ

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !